پرتو مدیا | شبکه برق البرز زیر ذرهبین «مهتاب» قرار گرفته است؛ طرحی که تاکنون به شناسایی ۱۵ هزار و ۵۰۰ انشعاب غیرمجاز، ساماندهی حدود یکهزار مورد، تعویض ۷ هزار کنتور معیوب و نصب ۱۴ هزار کنتور و شمارشگر هوشمند منجر شده است. حالا شرکت توزیع برق استان با تغییر رویکرد از جمعآوری مقطعی به تعیین تکلیف دائمی تخلفات، بهدنبال کاهش تلفات و افزایش پایداری شبکه در شرایط ناترازی انرژی است.
بیستودومین مانور سراسری طرح «مهتاب» با محور شناسایی و ساماندهی انشعابهای غیرمجاز، اصلاح تجهیزات اندازهگیری و ارتقای شاخصهای فنی شبکه برق، در شهرستان نظرآباد استان البرز برگزار شد؛ طرحی که مقابله با مصرف غیرمجاز و دستکاری تجهیزات را در کنار توسعه کنتورهای هوشمند دنبال میکند.
مسعود خواجهوند، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان البرز، گفت: تاکنون ۱۵ هزار و ۵۰۰ انشعاب غیرمجاز در سطح استان شناسایی و ثبت شده که حدود یکهزار مورد از آنها به مرحله ساماندهی رسیده است.
بر اساس رویکرد جدید طرح مهتاب، هدف صرفاً قطع یا جمعآوری انشعاب غیرمجاز نیست؛ زیرا تجربه سالهای گذشته نشان داده بود در برخی نقاط، پس از حذف یک انشعاب غیرمجاز، اتصال دیگری دوباره ایجاد میشد. از همین رو، شرکت توزیع برق البرز تلاش دارد تخلفات را بهصورت ریشهای تعیین تکلیف کند تا احتمال تکرار آنها کاهش یابد.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا میکند که انشعابهای غیرمجاز علاوه بر تحمیل مصرف ثبتنشده به شبکه، میتوانند باعث افزایش تلفات برق، ایجاد بار پیشبینینشده و کاهش ایمنی شبکه توزیع شوند. در دورههایی که شبکه با ناترازی تولید و مصرف مواجه است، کنترل چنین مصارفی میتواند بخشی از فشار واردشده بر زیرساخت توزیع را کاهش دهد.
یکی دیگر از محورهای طرح مهتاب، بررسی وضعیت برق چاههای کشاورزی است. مدیرعامل شرکت توزیع برق البرز، گفت: بخش قابل توجهی از انشعابهای مربوط به چاههای کشاورزی استان از ابتدای سال مورد تست و بازبینی قرار گرفته و این اقدامات به شناسایی اشکالات فنی و موارد دستکاری در تجهیزات اندازهگیری کمک کرده است.
در شهرستان نظرآباد نیز بررسیها نشان داده بخشی از چاههای آب کشاورزی با موارد دستکاری تجهیزات مواجه بودهاند. این موارد در چارچوب طرح مهتاب شناسایی شده و پس از بررسی، محاسبات مربوط به میزان مصرف و وضعیت تجهیزات انجام شده است.
۷ هزار کنتور معیوب تعویض شد
اصلاح و بهینهسازی تجهیزات اندازهگیری، بخش مهم دیگری از برنامه شرکت توزیع نیروی برق استان البرز است. براساس آمار اعلامشده، تاکنون ۷ هزار کنتور معیوب در استان تعویض شده است.
کنتورهای معیوب میتوانند موجب ثبت نادرست میزان مصرف، ایجاد خطا در دادههای شبکه و اختلال در فرآیند مدیریت مصرف شوند. به همین دلیل، شناسایی و جایگزینی این تجهیزات بهویژه با نسل جدید کنتورهای هوشمند، یکی از ابزارهای مهم برای ارتقای دقت پایش شبکه محسوب میشود.
۱۴ هزار کنتور هوشمند وارد شبکه
در کنار تعویض تجهیزات معیوب، تاکنون ۱۴ هزار کنتور و شمارشگر هوشمند نیز در شبکه برق استان البرز نصب شده است. توسعه این تجهیزات امکان ثبت دقیقتر دادههای مصرف و نظارت بهتر بر رفتار بار مشترکان را فراهم میکند و میتواند در مدیریت مصرف، شناسایی تخلفات و کنترل بار شبکه نقش مؤثرتری داشته باشد.
هوشمندسازی تجهیزات اندازهگیری بهخصوص در شرایط ناترازی برق اهمیت دوچندان پیدا کرده است؛ زیرا هرچه اطلاعات مصرف دقیقتر و بهروزتر باشد، امکان تصمیمگیری سریعتر برای مدیریت بار و شناسایی نقاط دارای مصرف غیرعادی افزایش مییابد.
مانور مهتاب؛ تمرین برای شبکه پایدارتر
شرکت توزیع برق البرز، برگزاری مستمر مانورهای مهتاب را علاوه بر یک عملیات اجرایی، فرصتی برای ارتقای آمادگی نیروهای فنی و عملیاتی میداند. حضور همزمان مدیران، کارشناسان، سیمبانان و اکیپهای بازرسی در این برنامهها زمینه انتقال تجربه و هماهنگی بیشتر میان بخشهای مختلف را فراهم میکند.
مقایسه نتایج مانورها در دورههای مختلف نیز میتواند تصویری از روند پیشرفت شاخصهای فنی شبکه، میزان کاهش تخلفات و کیفیت عملکرد واحدهای عملیاتی ارائه دهد.
در این میان، رعایت الزامات ایمنی نیروهای عملیاتی نیز بهعنوان یکی از اولویتهای اصلی مورد تأکید قرار گرفته است. بخش قابل توجهی از عملیات شناسایی، اصلاح تجهیزات و ساماندهی انشعابها توسط سیمبانان و برقبانان انجام میشود؛ نیروهایی که فعالیت آنها مستقیماً با شبکه برق و مخاطرات فنی آن در ارتباط است.
شناسایی ۱۵ هزار و ۵۰۰ انشعاب غیرمجاز در البرز نشان میدهد ساماندهی مصرف برق همچنان یکی از چالشهای مهم شبکه توزیع این استان است. در عین حال، تعویض ۷ هزار کنتور معیوب، نصب ۱۴ هزار تجهیز هوشمند و حرکت از جمعآوری موقت انشعابهای غیرمجاز به سمت تعیین تکلیف دائمی آنها، نشانه تغییر رویکرد شرکت توزیع برق البرز به سمت مدیریت دادهمحور و پایدارتر شبکه است. تداوم این برنامه میتواند ضمن کاهش تلفات و تخلفات، دقت مدیریت مصرف و تابآوری شبکه برق استان را در دورههای اوج بار افزایش دهد.


