توسط : پرتو مدیا | نرخ معاملات برق تجدیدپذیر و برق آزاد در بورس انرژی ایران با کاهش قابل توجهی همراه شد و در برخی معاملات، قیمت برق تحویلی به صنایع تا ۵۰ درصد نسبت به دورههای قبل افت کرد. این کاهش قیمت در شرایطی رخ داده که بورس انرژی بهعنوان یکی از مسیرهای اصلی خرید و فروش برق میان نیروگاهها و مصرفکنندگان بزرگ، نقش مهمی در شکلگیری بازار رقابتی برق کشور ایفا میکند.
بر اساس معاملات انجامشده در بورس انرژی، نرخ برق آزاد و برق تولیدی نیروگاههای تجدیدپذیر برای تحویل به صنایع کاهش پیدا کرده است. همچنین برق تجدیدپذیر نیروگاههای خورشیدی با نماد «پایدار» در معاملات روز ۱۴ شهریور به حدود ۸ هزار تومان به ازای هر کیلوواتساعت رسید. این کاهش قیمت میتواند در کوتاهمدت هزینه تأمین انرژی صنایع بزرگ را کاهش دهد و بر ساختار هزینه تولید واحدهای صنعتی اثرگذار باشد.
بازار برق در بورس انرژی طی سالهای اخیر با هدف افزایش شفافیت، ایجاد رقابت میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان و کاهش وابستگی معاملات برق به روشهای سنتی توسعه یافته است. در این ساختار، نیروگاهها میتوانند برق تولیدی خود را عرضه کنند و صنایع نیز برای تأمین بخشی از نیاز انرژی خود وارد معاملات شوند.
کاهش نرخ برق در این بازار از یک سو میتواند خبر مثبتی برای صنایع انرژیبر مانند فولاد، سیمان، مس و صنایع معدنی باشد؛ چراکه هزینه برق یکی از مؤلفههای مهم قیمت تمامشده تولید در این بخشها محسوب میشود. کاهش هزینه انرژی میتواند بخشی از فشار ناشی از افزایش هزینههای تولید را جبران کرده و قدرت رقابتپذیری صنایع را افزایش دهد.
از سوی دیگر، افت قیمت برق تجدیدپذیر در بورس انرژی میتواند پیامدهای متفاوتی برای سرمایهگذاران این حوزه داشته باشد. نیروگاههای خورشیدی و بادی برای بازگشت سرمایه به درآمد حاصل از فروش برق وابسته هستند و تغییرات شدید قیمت در بازار میتواند بر جذابیت اقتصادی پروژههای جدید اثر بگذارد. با این حال، توسعه بازار رقابتی برق و ایجاد امکان فروش مستقیم انرژی به مصرفکنندگان بزرگ، همچنان یکی از ابزارهای مهم برای رشد سرمایهگذاری در انرژیهای پاک محسوب میشود.
افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد برق کشور در سالهای اخیر به یکی از اولویتهای بخش انرژی تبدیل شده است. ناترازی برق، رشد مصرف صنایع و محدودیت توسعه نیروگاههای حرارتی باعث شده توجه بیشتری به نیروگاههای خورشیدی و بادی معطوف شود. در این میان، بورس انرژی میتواند با ایجاد سازوکار شفاف قیمتگذاری، نقش مهمی در توسعه این بخش داشته باشد.
بازار برق تجدیدپذیر همچنین با اجرای سیاستهایی مانند الزام برخی صنایع به تأمین بخشی از برق مصرفی خود از منابع پاک، اهمیت بیشتری پیدا کرده است. طبق ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانشبنیان، صنایع بزرگ موظف شدهاند بخشی از برق مصرفی خود را از انرژیهای تجدیدپذیر تأمین کنند؛ موضوعی که تقاضا برای برق سبز را افزایش داده است.
در کنار کاهش نرخ برق تجدیدپذیر، قیمت برق نیروگاههای متعارف نیز در بازار آزاد بورس انرژی با افت مواجه شده است. این روند نشان میدهد که بازار برق کشور در حال حرکت به سمت سازوکارهای مبتنی بر عرضه و تقاضا است؛ هرچند استمرار این روند نیازمند تعادل میان منافع مصرفکنندگان، نیروگاهها و سرمایهگذاران بخش انرژی خواهد بود.
کاهش نرخ برق در بورس انرژی میتواند فرصتی برای صنایع بزرگ باشد تا بخشی از هزینههای تولید خود را مدیریت کنند، اما برای توسعه پایدار صنعت برق، حفظ جذابیت سرمایهگذاری در نیروگاهها نیز اهمیت زیادی دارد. ایجاد تعادل میان قیمت مناسب برای مصرفکننده و بازده اقتصادی برای تولیدکننده، مهمترین چالش پیش روی بازار برق ایران در مسیر توسعه خواهد بود.
