پرتو مدیا | کاهش مصرف گاز در بخش خانگی میتواند نقش مستقیمی در کاهش محدودیتهای برق ایفا کند؛ زیرا بخش عمده نیروگاههای حرارتی کشور برای تولید برق به گاز طبیعی وابستهاند و با افزایش مصرف خانگی در فصل سرد، سهم گاز نیروگاهها کاهش پیدا میکند. مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران اعلام کرده است که مشکل اصلی صنعت برق در شرایط فعلی کمبود ظرفیت نصبشده نیست، بلکه محدودیت در تأمین سوخت نیروگاههاست.
محمود محمودی با اشاره به ترکیب ظرفیت تولید برق کشور گفته است از مجموع حدود ۱۰۰ هزار مگاوات ظرفیت تولید، نزدیک به ۸۵ هزار مگاوات مربوط به نیروگاههای حرارتی و حدود ۱۲ هزار مگاوات متعلق به نیروگاههای برقآبی است. به گفته او، بخش عمده نیروگاههای حرارتی برای فعالیت عادی به گاز طبیعی نیاز دارند و در صورت کاهش تحویل گاز، امکان استفاده از تمام ظرفیت آنها وجود نخواهد داشت.
این مسئله در فصل سرد اهمیت بیشتری پیدا میکند. با افت دما، مصرف گاز خانگی برای گرمایش افزایش مییابد و در نتیجه بخشی از گازی که در شرایط عادی میتواند در اختیار نیروگاهها قرار گیرد، به بخش خانگی اختصاص داده میشود. در چنین شرایطی برخی نیروگاهها ناچار به استفاده از سوخت مایع از جمله گازوئیل میشوند؛ اما تأمین و ذخیرهسازی این سوخت نیز به زمان و زیرساخت نیاز دارد.
محمودی تأکید کرده است که اگر مصرف گاز خانگی کاهش پیدا کند، امکان اختصاص حجم بیشتری از گاز به نیروگاهها فراهم میشود و همین موضوع میتواند به کاهش محدودیتهای برق کمک کند. او ابراز امیدواری کرده است با متعادلتر شدن شرایط دمایی و کاهش مصرف گاز در بخش خانگی، وضعیت تأمین برق نیز بهبود یابد.
در کنار مسئله سوخت، برنامه توسعه نیروگاههای خورشیدی نیز با سرعت بیشتری دنبال میشود. مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق استان تهران اعلام کرده است که ظرفیت نیروگاههای خورشیدی استان در حال حاضر حدود ۴۰۰ مگاوات است و براساس هدفگذاری انجامشده، قرار است این رقم تا پایان سال به یکهزار مگاوات افزایش یابد.
در سطح کشور نیز حدود پنج هزار مگاوات ظرفیت جدید خورشیدی به بهرهبرداری رسیده یا در حال اضافهشدن به شبکه است و پیشبینی شده این رقم تا پایان سال به حدود هفت هزار مگاوات برسد. همچنین هدف کلی اعلامشده برای افزایش ظرفیت تولید برق کشور، حدود ۱۲ هزار مگاوات است.
اگرچه توسعه تجدیدپذیرها میتواند بخشی از ناترازی برق را کاهش دهد، اما در کوتاهمدت همچنان نیروگاههای حرارتی ستون اصلی تولید برق کشور هستند. به همین دلیل، وضعیت تأمین گاز و سوخت مایع در ماههای سرد نقش تعیینکنندهای در میزان برق قابل تولید و سطح محدودیتهای اعمالشده بر شبکه خواهد داشت.
محمودی همچنین بر ضرورت همکاری صنایع در دورههای محدودیت تأکید کرده است. به گفته او، صنایع میتوانند با جابهجایی روز تعطیل هفتگی، بخشی از فشار بر شبکه را کاهش دهند. برای نمونه، به جای تعطیلی روز جمعه، یکی از روزهای کاری هفته به تعطیلی اختصاص داده شود و فعالیت تولیدی در روز جمعه ادامه پیدا کند تا بار مصرف در طول هفته متعادلتر شود.
این پیشنهاد در چارچوب مدیریت بار مطرح شده است؛ رویکردی که تلاش میکند بدون توقف کامل فعالیت صنایع، زمان مصرف را به دورههایی منتقل کند که فشار کمتری بر شبکه وجود دارد. در شرایط محدودیت سوخت، چنین راهکارهایی میتوانند به مدیریت همزمان تقاضای صنعتی و ظرفیت تولید کمک کنند.
در مجموع، وضعیت برق در فصل سرد بیش از هر چیز به توازن میان مصرف گاز خانگی و سوخت مورد نیاز نیروگاهها وابسته است. توسعه خورشیدی میتواند بخشی از فشار را کاهش دهد، اما تا زمانی که سهم نیروگاههای حرارتی در سبد تولید برق کشور بالا باقی بماند، کاهش مصرف گاز خانگی، تأمین سوخت جایگزین و مدیریت مصرف صنایع سه محور اصلی برای کاهش محدودیتهای برق خواهند بود.


