پرتو مدیا | برخورد با برقهای غیرمجاز در استان تهران شدت گرفته و بر اساس تازهترین آمار، تاکنون حدود ۲۰ هزار انشعاب غیرمجاز برق جمعآوری شده است؛ اقدامی که با هدف کاهش تلفات شبکه، مهار مصرف خارج از الگو و افزایش پایداری تأمین برق مشترکان در قالب طرح ملی «مهتاب» دنبال میشود.
طرح مقابله با انشعابهای غیرمجاز برق در استان تهران با جدیت بیشتری در حال اجراست و تازهترین آمارها از جمعآوری حدود ۲۰ هزار انشعاب غیرقانونی حکایت دارد.
استفاده از برق بدون کنتور یا از طریق انشعابهای غیرمجاز، علاوه بر تحمیل مصرف ثبتنشده به شبکه، میتواند موجب افزایش تلفات انرژی، افت ولتاژ و تشدید فشار بر تجهیزات توزیع شود؛ موضوعی که در ماههای گرم و دورههای اوج مصرف اهمیت بیشتری پیدا میکند.
استان تهران یکی از مناطق دارای حجم قابل توجه انشعابهای غیرمجاز برق است. پیش از این مسئولان شرکت توزیع نیروی برق استان تهران اعلام کرده بودند بیش از ۶۰ هزار انشعاب غیرمجاز در سطح استان شناسایی شده است؛ انشعابهایی که بخشی از آنها در قالب مانورهای طرح ملی مدیریت هوشمند تلفات انرژی برق موسوم به «مهتاب» در حال جمعآوری یا ساماندهی هستند.
طرح مهتاب با هدف کاهش تلفات فنی و غیرفنی شبکه، مقابله با برقدزدی، شناسایی کنتورهای معیوب یا دستکاریشده و مدیریت مصرف برق در سراسر کشور اجرا میشود. افزایش تعداد انشعابهای جمعآوریشده در تهران نشان میدهد عملیات اجرایی این طرح در ماههای اخیر سرعت گرفته است.
آمارهای قبلی نیز روند افزایشی برخورد با برقهای غیرمجاز را تأیید میکند. اوایل مردادماه، شرکت توزیع نیروی برق استان تهران از جمعآوری بیش از ۱۳ هزار انشعاب غیرمجاز و احصای بیش از ۵۰ میلیون کیلوواتساعت انرژی در نتیجه اجرای طرح مهتاب خبر داده بود.
اکنون رسیدن این رقم به حدود ۲۰ هزار مورد به معنای گسترش عملیات شناسایی و جمعآوری انشعابهای غیرقانونی در نقاط مختلف استان تهران است.
یکی از مهمترین پیامدهای استفاده غیرمجاز از شبکه برق، تحمیل بار پیشبینینشده به تجهیزات توزیع است. مصرف برق این دسته از مشترکان در سیستمهای عادی اندازهگیری ثبت نمیشود و همین مسئله میتواند برنامهریزی برای تأمین بار و مدیریت شبکه را دشوارتر کند.
این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مصرف برق به محدوده اوج بار برسد. در چنین شرایطی، هر میزان مصرف غیرقانونی میتواند بخشی از ظرفیت شبکه را بدون ثبت و مدیریت به خود اختصاص دهد و احتمال بروز افت ولتاژ یا محدودیت برای سایر مشترکان را افزایش دهد.
بر اساس اعلام مسئولان صنعت برق، تنها تعداد انشعابهای غیرمجاز اهمیت ندارد و میزان انرژی مصرفشده از طریق آنها نیز قابل توجه است. پیشتر اعلام شده بود بیش از ۶۰ هزار برق غیرمجاز در استان تهران شناسایی شده و این موارد در اطلس مربوط به انشعابهای غیرمجاز ثبت شدهاند.
در کنار جمعآوری مستقیم انشعابها، بخشی از سیاست صنعت برق بر ساماندهی مصرف در سکونتگاههایی متمرکز شده که امکان واگذاری انشعاب قانونی به آنها بر اساس مقررات وجود دارد. در این موارد، نصب شمارشگر میتواند مصرف خارج از شبکه اندازهگیری را به مصرف قابل رصد تبدیل کند.
در مقابل، برخورد با استفاده غیرقانونی از برق در ویلاها، خانههای دوم و مصارف تجاری یا سوداگرانه با سختگیری بیشتری دنبال میشود. مدیرعامل توانیر نیز اخیراً اعلام کرده است در سطح کشور حدود ۳۰۰ هزار انشعاب غیرمجاز شناسایی و جمعآوری شده و نزدیک به ۱۲۰ هزار مورد از آنها به انشعاب قانونی و مجهز به شمارشگر تبدیل شدهاند.
اهمیت مقابله با برقهای غیرمجاز تنها به دریافت هزینه انرژی مصرفشده محدود نیست. حذف این انشعابها میتواند به کاهش تلفات شبکه، مدیریت بهتر بار و افزایش قابلیت رصد مصرف کمک کند و از سوی دیگر خطرات ایمنی ناشی از سیمکشیها و اتصالات غیراستاندارد را نیز کاهش دهد.
انشعابهای غیرمجاز معمولاً خارج از استانداردهای فنی شبکه ایجاد میشوند و علاوه بر احتمال برقگرفتگی، میتوانند خطر اتصال کوتاه، آتشسوزی و آسیب به تجهیزات شبکه را افزایش دهند.
در شرایطی که شبکه برق کشور همچنان با مسئله ناترازی تولید و مصرف مواجه است، شناسایی مصرفهای خارج از سیستم اندازهگیری به یکی از ابزارهای مدیریت بار تبدیل شده است. صنعت برق تلاش دارد در کنار توسعه ظرفیت تولید، هوشمندسازی کنتورها و اصلاح الگوی مصرف، بخشی از ظرفیت از دسترفته شبکه را نیز از طریق مقابله با انشعابهای غیرمجاز بازیابی کند.
جمعآوری حدود ۲۰ هزار انشعاب غیرمجاز برق در تهران را میتوان بخشی از تلاش گستردهتر صنعت برق برای کاهش تلفات و افزایش پایداری شبکه دانست. با وجود شناسایی بیش از ۶۰ هزار مورد برق غیرمجاز در استان، همچنان بخش قابل توجهی از مسیر ساماندهی باقی مانده است. تداوم طرح مهتاب، تبدیل مصارف قابل ساماندهی به انشعاب قانونی و برخورد با برقدزدی میتواند ضمن کاهش مصرف ثبتنشده، ظرفیت بیشتری از شبکه را برای مشترکان قانونی آزاد کند و فشار بر شبکه توزیع را کاهش دهد.


