پرتو مدیا | آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرد رشد شتابان مصرف برق در جهان، انرژیهای تجدیدپذیر را برای نخستینبار به بزرگترین منبع تولید برق تبدیل میکند؛ تحولی که با توسعه سریع نیروگاههای خورشیدی، خودروهای برقی و مراکز داده شتاب گرفته است.
بر اساس تازهترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، تقاضای جهانی برق در سالهای آینده با سرعت بیشتری افزایش خواهد یافت. برآوردها نشان میدهد مصرف برق جهان در سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۶ درصد و در سال ۲۰۲۷ نزدیک به ۳.۸ درصد رشد خواهد کرد. در نتیجه، مصرف جهانی برق از ۲۸ هزار و ۶۰۰ تراواتساعت در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۳۰ هزار و ۷۰۰ تراواتساعت تا سال ۲۰۲۷ میرسد.
مهمترین عوامل این رشد، توسعه فعالیتهای صنعتی، افزایش استفاده از سیستمهای سرمایشی، گسترش خودروهای برقی، توسعه زیرساختهای شارژ، رشد مراکز داده و افزایش تقاضا برای پردازشهای مرتبط با هوش مصنوعی عنوان شده است.
همزمان با افزایش مصرف برق، ظرفیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر نیز با شتاب در حال گسترش است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند تولید برق از منابع تجدیدپذیر در سال ۲۰۲۶ بیش از ۸ درصد افزایش یابد و سهم این منابع از تولید برق جهان از ۳۳ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۳۷ درصد در سال ۲۰۲۷ برسد. با تحقق این روند، انرژیهای تجدیدپذیر برای نخستینبار از زغالسنگ عبور کرده و به بزرگترین منبع تولید برق جهان تبدیل خواهند شد.
در میان فناوریهای پاک، انرژی خورشیدی همچنان بیشترین نقش را در این تحول ایفا میکند. انتظار میرود تولید برق خورشیدی در سال ۲۰۲۶ حدود ۶۰۰ تراواتساعت افزایش یابد؛ رقمی که با رکورد ثبتشده در سال گذشته برابری میکند. همچنین انرژی خورشیدی از انرژی بادی پیشی خواهد گرفت و پس از نیروگاههای برقآبی، جایگاه دومین منبع بزرگ برق تجدیدپذیر جهان را به دست میآورد.
این گزارش به تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی بر بازار انرژی نیز اشاره دارد. تنشهای خاورمیانه و اختلال در صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) از تنگه هرمز موجب افزایش قیمت گاز در اروپا و آسیا شده و برخی کشورها را به استفاده بیشتر از زغالسنگ برای کنترل هزینه تولید برق سوق داده است. با این وجود، گسترش انرژیهای تجدیدپذیر وابستگی بسیاری از کشورها به سوختهای وارداتی را کاهش داده است.
از منظر منطقهای، چین با رشد ۵.۵ درصدی مصرف برق، هند با ۷ درصد و آمریکا و کشورهای اتحادیه اروپا با حدود ۲ درصد افزایش، بیشترین سهم را در رشد تقاضای جهانی خواهند داشت. در آمریکا نیز توسعه مراکز داده و زیرساختهای هوش مصنوعی به یکی از مهمترین محرکهای افزایش مصرف برق تبدیل شده است.
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند انتشار گازهای گلخانهای ناشی از تولید برق در سال ۲۰۲۶ حدود یک درصد افزایش یابد؛ موضوعی که به افزایش موقت مصرف زغالسنگ در پی رشد قیمت گاز ارتباط دارد. با این حال، افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر و تولید برق هستهای میتواند از سال ۲۰۲۷ روند رشد انتشار آلایندهها را متوقف کند.
چشمانداز جدید بازار جهانی برق نشان میدهد رشد تقاضا با سرعتی بیسابقه ادامه دارد و انرژی خورشیدی به محور اصلی پاسخگویی به این نیاز تبدیل شده است. در چنین شرایطی، توسعه سامانههای ذخیرهسازی انرژی، شبکههای هوشمند و مدیریت مصرف، نقش تعیینکنندهای در حفظ پایداری شبکههای برق و تداوم گذار جهانی به سمت انرژیهای پاک خواهد داشت.


