پرتو مدیا | تولید هیدروژن سبز در نخستین سکوی گازی فراساحلی دریای شمال، آغاز پروژههای جدید در اروپا و کرهجنوبی و گسترش زیرساختهای انتقال این سوخت پاک، از شتاب گرفتن رقابت جهانی برای توسعه اقتصاد هیدروژنی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی خبر میدهد.
هیدروژن سبز چیست؟
هیدروژن سبز یکی از پاکترین سوختهای آینده است که با استفاده از برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر مانند: انرژی خورشیدی و بادی تولید میشود. در این فرایند، آب به کمک دستگاه الکترولایزر به هیدروژن و اکسیژن تجزیه میشود و برخلاف روشهای متداول، انتشار دیاکسیدکربن ندارد.
ویژگیهای هیدروژن سبز:
- تولید با برق خورشیدی یا بادی
- بدون انتشار مستقیم گازهای گلخانهای
- قابل استفاده در صنایع، حملونقل و نیروگاهها
- راهکاری برای ذخیرهسازی انرژیهای تجدیدپذیر
با توسعه فناوری و کاهش هزینه تولید، هیدروژن سبز به یکی از مهمترین گزینهها برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و حرکت به سمت اقتصاد کمکربن تبدیل شده و بسیاری از کشورهای جهان سرمایهگذاری گستردهای در این حوزه انجام دادهاند.

تولید هیدروژن سبز
تازهترین تحولات صنعت هیدروژن نشان میدهد کشورهای مختلف با سرعت بیشتری به سمت توسعه پروژههای عملیاتی حرکت میکنند. آغاز تولید هیدروژن سبز در سکوی گازی دریای شمال، احداث مجتمعهای تبدیل پسماند به هیدروژن، توسعه الکترولایزرهای بزرگ و برنامهریزی برای ایجاد کریدورهای انتقال هیدروژن، بخشی از اقداماتی است که آینده بازار انرژی پاک را شکل میدهد.
یکی از مهمترین رویدادهای هفته، آغاز تولید هیدروژن سبز در پروژه PosHYdon است؛ پروژهای که بهعنوان نخستین طرح جهان برای ترکیب برق بادی فراساحلی، تولید گاز طبیعی و تولید هیدروژن در یک سکوی دریایی شناخته میشود.
این پروژه روی سکوی Q13a-A در دریای شمال و در فاصله حدود ۱۳ کیلومتری ساحل هلند اجرا شده است. برق مورد نیاز الکترولایزر از نیروگاه بادی فراساحلی تأمین میشود و آب دریا پس از شیرینسازی به آب بدون املاح تبدیل شده و در فرآیند الکترولیز برای تولید هیدروژن سبز مورد استفاده قرار میگیرد.
اجرای این طرح با مشارکت مجموعهای از شرکتهای فعال حوزه انرژی، زیرساخت و فناوری انجام شده و بهعنوان الگویی برای استفاده همزمان از ظرفیت سکوهای نفت و گاز و انرژیهای تجدیدپذیر مورد توجه صنعت انرژی قرار گرفته است.
کره جنوبی به پسماندها ارزش انرژی داد
در شرق آسیا نیز توسعه اقتصاد هیدروژن با سرعت ادامه دارد. گروه خودروسازی هیوندای نخستین مجتمع یکپارچه تولید و سوختگیری هیدروژن از پسماند را در شهر چونگجو راهاندازی کرده است.
هیوندای با تبدیل پسماندهای شهری به هیدروژن، زنجیرهای محلی برای تولید و مصرف این سوخت ایجاد میکند. چنین رویکردی علاوه بر کاهش هزینه حملونقل هیدروژن، وابستگی به تأمینکنندگان دوردست را نیز کاهش میدهد.
کارشناسان معتقدند استفاده از پسماند بهعنوان خوراک تولید هیدروژن میتواند همزمان دو چالش مهم، یعنی مدیریت پسماند شهری و تأمین انرژی پاک را هدف قرار دهد.
سرمایهگذاری جدید برای الکترولایزرهای پرتغال
پرتغال نیز گام تازهای در توسعه هیدروژن سبز برداشته است. شرکت RCT Hydrogen سفارش ساخت یک سامانه الکترولایزر ۱۰ مگاواتی را برای بندر سینس دریافت کرده و سرمایهگذاری نهایی این پروژه نیز تأیید شده است.
این پروژه بخشی از طرح بزرگ Sines Green Hydrogen Valley محسوب میشود و هدف آن تولید هیدروژن با استفاده از برق تجدیدپذیر است.
بر اساس برنامه اعلامشده، تمامی تجهیزات مورد نیاز برای اتصال الکترولایزر به شبکه برق متوسط و تولید هیدروژن در قالب یک پروژه یکپارچه تأمین خواهد شد. توسعه چنین پروژههایی جایگاه پرتغال را در بازار صادرات هیدروژن اروپا تقویت میکند.

کریدور هیدروژنی اروپا وارد مرحله جدید شد
یکی دیگر از تحولات مهم، انتشار نتایج فراخوان مشارکت در پروژه Nordic-Baltic Hydrogen Corridor است.
نتایج این ارزیابی نشان میدهد ۸۱ شرکت با ارائه ۱۰۸ پروژه آمادگی خود را برای استفاده از این مسیر انتقال هیدروژن اعلام کردهاند.
برآوردها حاکی از آن است که تا سال ۲۰۴۰ میزان تقاضای سالانه این کریدور به بیش از ۷۹ تراواتساعت خواهد رسید؛ رقمی که نزدیک به ۸۷ درصد ظرفیت نظری این شبکه انتقال را پوشش میدهد.
اکنون مطالعات فنی، اقتصادی و مقرراتی این پروژه ادامه دارد و انتظار میرود تا سال ۲۰۲۷ تکمیل شود. ایجاد چنین زیرساختهایی میتواند بازار هیدروژن اروپا را به شبکهای یکپارچه تبدیل کند و انتقال انرژی پاک میان کشورهای مختلف را تسهیل سازد.
برنامه جدید اتحادیه اروپا برای بازار هیدروژن
همزمان، کمیسیون اروپا از برگزاری مرحله جدید «سازوکار هیدروژن» در ادامه سال جاری خبر داده است.
هدف این برنامه، توسعه زیرساختهای انرژی و تسهیل ارتباط میان تولیدکنندگان، مصرفکنندگان و سرمایهگذاران بازار هیدروژن عنوان شده است.
کمیسیون اروپا اعلام کرد: شرکتها و سازمانهای علاقهمند میتوانند برای حضور در این فرآیند اعلام آمادگی کنند تا زمینه انجام آزمونهای بازار و توسعه همکاریهای تجاری فراهم شود.
این اقدام بخشی از راهبرد اروپا برای افزایش سهم هیدروژن تجدیدپذیر در صنایع سنگین، حملونقل و شبکه انرژی به شمار میرود.
بازار جهانی به سمت زنجیرههای محلی حرکت میکند
نگاهی به پروژههای اخیر نشان میدهد توسعه هیدروژن سبز ایجاد زنجیرههای تأمین محلی، کاهش هزینه انتقال، استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و توسعه زیرساختهای انتقال نیز به اولویت سرمایهگذاران تبدیل شده است.
از سکوهای فراساحلی دریای شمال گرفته تا تأسیسات بازیافت پسماند در کره جنوبی و پروژههای بزرگ الکترولایزر در جنوب اروپا، همه این طرحها یک هدف مشترک را دنبال میکنند؛ تولید هیدروژن پاک با هزینه کمتر و دسترسی آسانتر برای صنایع و مصرفکنندگان.
روند پروژههای جدید نشان میدهد هیدروژن سبز وارد مرحلهای تازه از توسعه جهانی شده است. کشورها دیگر تنها به اجرای طرحهای آزمایشی اکتفا نمیکنند و با سرمایهگذاری روی تولید، زیرساخت انتقال و زنجیرههای تأمین منطقهای، در حال آمادهسازی بازار برای نقشآفرینی گسترده هیدروژن در اقتصاد کمکربن هستند. اگر این روند ادامه پیدا کند، هیدروژن سبز در سالهای آینده به یکی از مهمترین ارکان امنیت انرژی و کاهش انتشار کربن در جهان تبدیل خواهد شد.


