روز دوم دهمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر

روزی برای ترسیم آینده انرژی پاک؛ از توسعه شبکه تا نقش‌آفرینی بخش خصوصی

پرتو مدیا | دومین روز دهمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر در حالی برگزار شد که مباحث مطرح‌شده در نشست‌های تخصصی و همچنین استقبال فعالان صنعت از بخش نمایشگاهی، نشان داد توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بک انتخاب برای آینده و همچنین به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای اقتصاد و امنیت انرژی کشور تبدیل شده است. افزایش مصرف برق، محدودیت منابع سوخت‌های فسیلی، رشد هزینه‌های تولید انرژی و الزامات زیست‌محیطی، مجموعه عواملی هستند که باعث شده‌اند سیاست‌گذاران، سرمایه‌گذاران و فعالان صنعتی نگاه ویژه‌ای به توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، بادی و سایر منابع پاک داشته باشند.

برنامه‌های روز دوم بیش از هر چیز بر راهکارهای عملی برای توسعه این صنعت متمرکز بود. پنل‌های تخصصی با حضور مدیران اجرایی، استادان دانشگاه، فعالان بخش خصوصی و کارشناسان حوزه انرژی برگزار شد و هر یک از سخنرانان از زاویه‌ای متفاوت به چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر پرداختند. مباحثی همچون نحوه ادغام نیروگاه‌های تجدیدپذیر در شبکه برق کشور، نقش سرمایه‌گذاران خصوصی، توسعه کسب‌وکارهای نوآورانه، استفاده از فناوری‌های نوین و گسترش نیروگاه‌های مقیاس کوچک از مهم‌ترین موضوعاتی بود که در این روز مورد بررسی قرار گرفت.

در کنار نشست‌های علمی، نمایشگاه نیز فضایی پویا و تخصصی را برای معرفی آخرین محصولات، خدمات و فناوری‌های شرکت‌های فعال در صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر فراهم کرده بود. حضور شرکت‌های دانش‌بنیان، سازندگان تجهیزات و مجموعه‌های فعال در حوزه طراحی و اجرای نیروگاه‌های خورشیدی، فرصت مناسبی را برای تبادل تجربه، ایجاد همکاری‌های جدید و آشنایی بازدیدکنندگان با توانمندی‌های داخلی فراهم ساخت.

ادغام منابع تجدیدپذیر در شبکه برق؛ چالش‌ها و راهکارهای پیش رو

یکی از مهم‌ترین نشست‌های روز دوم به موضوع «ادغام منابع تجدیدپذیر در شبکه برق کشور» اختصاص داشت؛ موضوعی که امروزه به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های صنعت برق در بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شده است. اگرچه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و بادی با سرعت قابل توجهی در حال انجام است، اما اتصال گسترده این نیروگاه‌ها به شبکه برق نیازمند زیرساخت‌های فنی، مدیریتی و نرم‌افزاری پیشرفته است. کارشناسان حاضر در این نشست تأکید کردند که بدون توسعه شبکه هوشمند و ارتقای سیستم‌های کنترل، امکان بهره‌برداری حداکثری از ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر وجود نخواهد داشت.

در این پنل همچنین به این موضوع اشاره شد که تولید برق از منابع تجدیدپذیر، برخلاف نیروگاه‌های حرارتی، وابسته به شرایط طبیعی مانند تابش خورشید و سرعت باد است. همین ویژگی سبب می‌شود مدیریت شبکه برق پیچیده‌تر شود و اپراتورهای شبکه برای حفظ پایداری، نیازمند ابزارهای پیشرفته پیش‌بینی تولید، سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی و مدیریت هوشمند مصرف باشند. توسعه فناوری باتری‌های ذخیره‌ساز، استفاده از سیستم‌های کنترل دیجیتال و به‌کارگیری الگوریتم‌های پیش‌بینی از جمله راهکارهایی بود که از سوی کارشناسان مطرح شد.

بخش دیگری از این نشست به تجربه کشورهای مختلف در توسعه شبکه‌های برق هوشمند اختصاص داشت. سخنرانان با اشاره به روند جهانی توسعه انرژی‌های پاک، تأکید کردند که کشورهای موفق، سرمایه‌گذاری در توسعه شبکه انتقال و توزیع را هم‌زمان با احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر دنبال کرده‌اند. در این کشورها، دیجیتال‌سازی شبکه، نصب کنتورهای هوشمند و بهره‌گیری از سامانه‌های پایش لحظه‌ای باعث شده است نوسانات ناشی از تولید انرژی‌های تجدیدپذیر با کمترین اختلال مدیریت شود.

کارشناسان همچنین بر این باور بودند که ایران نیز با توجه به ظرفیت بالای تابش خورشید و وجود مناطق مستعد احداث نیروگاه‌های بادی، از توان قابل توجهی برای افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر برخوردار است. با این حال، تحقق این هدف نیازمند توسعه هم‌زمان زیرساخت‌های شبکه، اصلاح مقررات، تسهیل فرآیند اتصال نیروگاه‌ها و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین است. در غیر این صورت، حتی با افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر، امکان بهره‌برداری کامل از این ظرفیت‌ها فراهم نخواهد شد.

جمع‌بندی مباحث این نشست نشان داد که آینده صنعت برق به ساخت نیروگاه‌های جدید وابسته نیست، موفقیت این صنعت در گرو ایجاد شبکه‌ای هوشمند، انعطاف‌پذیر و مجهز به فناوری‌های روز دنیا خواهد بود. شبکه‌ای که بتواند تولید پراکنده، نیروگاه‌های خورشیدی، سامانه‌های ذخیره‌سازی و مدیریت هوشمند مصرف را در کنار یکدیگر مدیریت کرده و امنیت انرژی کشور را در سال‌های آینده تضمین کند.

نقش بخش خصوصی؛ موتور محرک توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

یکی دیگر از محورهای مهم روز دوم کنفرانس، بررسی جایگاه و نقش بخش خصوصی در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر بود. کارشناسان حاضر در این نشست بر این موضوع تأکید کردند که با توجه به رشد روزافزون مصرف برق و محدودیت منابع مالی دولت، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر بدون مشارکت گسترده سرمایه‌گذاران خصوصی امکان‌پذیر نخواهد بود. از این رو، ایجاد بسترهای مناسب برای حضور فعال بخش خصوصی، به افزایش ظرفیت تولید برق منجر می‌شود و همچنین می‌تواند موجب انتقال فناوری، افزایش رقابت و ارتقای کیفیت خدمات در این صنعت نیز شود.

سخنرانان با اشاره به تجربه کشورهای پیشرو در حوزه انرژی‌های پاک، خاطرنشان کردند که سیاست‌های تشویقی، قراردادهای خرید تضمینی برق، ثبات قوانین و دسترسی آسان به منابع مالی، از مهم‌ترین عوامل جذب سرمایه‌گذاران در این بخش به شمار می‌رود. در مقابل، تغییرات مکرر مقررات، پیچیدگی فرآیندهای اداری و نبود چشم‌انداز روشن اقتصادی می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاری را کاهش دهد. از این رو، تدوین سیاست‌های پایدار و بلندمدت یکی از مهم‌ترین پیش‌نیازهای توسعه این صنعت عنوان شد.

در ادامه این نشست، به ظرفیت‌های قابل توجه بخش خصوصی ایران نیز اشاره شد. شرکت‌های دانش‌بنیان، پیمانکاران تخصصی، تولیدکنندگان تجهیزات و سرمایه‌گذاران داخلی طی سال‌های اخیر توانسته‌اند بخشی از نیاز کشور در زمینه طراحی، اجرا و بهره‌برداری از نیروگاه‌های خورشیدی و بادی را تأمین کنند. این ظرفیت، در صورت حمایت هدفمند، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری زنجیره‌ای کامل از تولید تجهیزات تا صادرات خدمات فنی و مهندسی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر باشد.

کارشناسان همچنین تأکید کردند که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تنها یک پروژه اقتصادی، سرمایه‌گذاری در امنیت انرژی و توسعه پایدار کشور است. ورود بخش خصوصی به این حوزه علاوه بر کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، موجب ایجاد اشتغال تخصصی، رونق صنایع وابسته، توسعه فناوری‌های نوین و افزایش بهره‌وری در بخش انرژی خواهد شد. از این منظر، همکاری نزدیک دولت، نهادهای مالی و فعالان اقتصادی می‌تواند مسیر توسعه این صنعت را هموارتر کند.

در پایان این پنل، بر لزوم ایجاد تعامل مؤثر میان سیاست‌گذاران و فعالان بخش خصوصی تأکید شد. شرکت‌کنندگان معتقد بودند که توسعه واقعی انرژی‌های تجدیدپذیر زمانی محقق خواهد شد که سرمایه‌گذاران بتوانند با اطمینان از ثبات قوانین و بازگشت سرمایه، پروژه‌های بزرگ و بلندمدت را اجرا کنند؛ موضوعی که می‌تواند سهم انرژی‌های پاک را در سبد برق کشور به شکل قابل توجهی افزایش دهد.

نوآوری و کسب‌وکارهای جدید؛ مسیری برای شتاب‌بخشی به توسعه انرژی‌های پاک

نشست تخصصی دیگری که در روز دوم مورد توجه قرار گرفت، به بررسی نقش نوآوری، فناوری و مدل‌های جدید کسب‌وکار در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر اختصاص داشت. سخنرانان این نشست بر این باور بودند که آینده صنعت انرژی احداث نیروگاه‌های جدید، تحول دیجیتال، هوشمندسازی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید برق خواهند داشت.

در این نشست، توسعه سامانه‌های هوشمند مدیریت انرژی، استفاده از هوش مصنوعی در پیش‌بینی تولید نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، پایش لحظه‌ای عملکرد تجهیزات و بهینه‌سازی فرآیندهای بهره‌برداری از جمله مهم‌ترین روندهای جهانی معرفی شد. کارشناسان توضیح دادند که این فناوری‌ها علاوه بر افزایش راندمان نیروگاه‌ها، می‌توانند هزینه‌های تعمیر و نگهداری را کاهش داده و عمر مفید تجهیزات را نیز افزایش دهند.

بخش دیگری از مباحث به نقش شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌ها اختصاص داشت. به اعتقاد کارشناسان، بسیاری از نوآوری‌های امروز صنعت انرژی از دل شرکت‌های کوچک و فناور شکل گرفته است؛ شرکت‌هایی که با ارائه راهکارهای خلاقانه در زمینه مدیریت مصرف، سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، نرم‌افزارهای پایش نیروگاه و طراحی تجهیزات نوین، توانسته‌اند نقش مهمی در توسعه بازار انرژی‌های تجدیدپذیر ایفا کنند. حمایت از این کسب‌وکارها می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری نسل جدیدی از فناوری‌های بومی در کشور باشد.

در ادامه، به اهمیت توسعه بازارهای جدید نیز اشاره شد. کارشناسان معتقد بودند که انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر تنها محدود به نیروگاه‌های بزرگ نیست و بازارهای متنوعی همچون نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی، سامانه‌های تأمین برق صنایع، ایستگاه‌های شارژ خودروهای برقی و خدمات مدیریت انرژی، فرصت‌های تازه‌ای را پیش روی فعالان اقتصادی قرار داده است. این تنوع، زمینه را برای ورود شرکت‌های نوپا و سرمایه‌گذاران جدید به این صنعت فراهم می‌کند.

جمع‌بندی این نشست نشان داد که آینده صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از هر زمان دیگری با فناوری، نوآوری و اقتصاد دانش‌بنیان گره خورده است. هر اندازه تعامل میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور، صنایع و سرمایه‌گذاران افزایش یابد، مسیر توسعه این صنعت نیز سریع‌تر و پایدارتر خواهد شد و کشور می‌تواند از ظرفیت‌های گسترده خود در حوزه انرژی‌های پاک بهره بیشتری ببرد.

توسعه مولدهای تجدیدپذیر در صنایع، ساختمان‌ها و بخش کشاورزی؛ گامی مؤثر در کاهش ناترازی برق

یکی از مهم‌ترین نشست‌های تخصصی روز دوم به بررسی راهکارهای توسعه مولدهای تجدیدپذیر در بخش صنعت، ساختمان و کشاورزی اختصاص داشت. کارشناسان حاضر در این نشست بر این نکته تأکید کردند که با توجه به رشد مصرف برق و محدودیت‌های تولید، نمیتوان تنها بر توسعه نیروگاه‌های بزرگ متمرکز بود، باید مصرف‌کنندگان بزرگ نیز به سمت تولید بخشی از انرژی مورد نیاز خود حرکت کنند. استفاده از نیروگاه‌های خورشیدی پشت‌بامی، سامانه‌های مقیاس کوچک و نیروگاه‌های اختصاصی صنایع، از جمله راهکارهایی بود که در این نشست مورد توجه قرار گرفت.

در این پنل عنوان شد که صنایع بزرگ کشور، به‌ویژه واحدهای فولادی، معدنی، سیمان و پتروشیمی، سهم قابل توجهی از مصرف برق را به خود اختصاص می‌دهند و بهره‌گیری از نیروگاه‌های خورشیدی و بادی می‌تواند ضمن کاهش فشار بر شبکه سراسری، امنیت تأمین برق این صنایع را نیز افزایش دهد. کارشناسان معتقد بودند که سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های اختصاصی، علاوه بر کاهش هزینه‌های بلندمدت، از توقف خطوط تولید در زمان محدودیت‌های برق نیز جلوگیری خواهد کرد.

بخش کشاورزی نیز به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر مورد بررسی قرار گرفت. استفاده از سامانه‌های خورشیدی برای تأمین برق چاه‌های کشاورزی، ایستگاه‌های پمپاژ آب و واحدهای تولیدی، علاوه بر کاهش هزینه‌های بهره‌برداری، می‌تواند وابستگی این بخش به شبکه برق را کاهش دهد. سخنرانان تأکید کردند که با توجه به گستردگی اراضی کشاورزی و میزان تابش خورشید در بسیاری از نقاط کشور، این حوزه از ظرفیت بالایی برای توسعه برخوردار است.

در بخش ساختمان نیز بر لزوم حرکت به سمت ساختمان‌های کم‌مصرف و هوشمند تأکید شد. نصب پنل‌های خورشیدی، استفاده از سامانه‌های مدیریت انرژی، تجهیزات کم‌مصرف و فناوری‌های نوین می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه برق، سهم ساختمان‌ها را در کاهش مصرف انرژی افزایش دهد. کارشناسان معتقد بودند که آینده شهرهای هوشمند بدون بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر قابل تصور نخواهد بود و توسعه این فناوری‌ها باید به یکی از اولویت‌های برنامه‌ریزی شهری تبدیل شود.

جمع‌بندی این نشست نشان داد که توسعه مولدهای تجدیدپذیر در بخش‌های مختلف اقتصادی، راهکاری برای تولید برق و ابزاری مؤثر برای افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها، ارتقای امنیت انرژی و حرکت به سوی توسعه پایدار محسوب می‌شود.

نمایشگاه؛ ویترینی از توانمندی شرکت‌های فعال در صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر

همزمان با برگزاری نشست‌های تخصصی، بخش نمایشگاهی نیز با حضور شرکت‌های فعال در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، فضایی مناسب برای معرفی جدیدترین فناوری‌ها، تجهیزات و خدمات این صنعت فراهم کرده بود. بازدیدکنندگان، سرمایه‌گذاران، مدیران صنایع و کارشناسان با حضور در غرفه‌های مختلف، ضمن آشنایی با توانمندی‌های شرکت‌های داخلی، درباره فرصت‌های همکاری، اجرای پروژه‌های مشترک و انتقال فناوری به گفت‌وگو پرداختند.

در میان شرکت‌های حاضر، مهر سروستا با معرفی توانمندی‌های خود در حوزه طراحی و اجرای پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر، توجه بسیاری از بازدیدکنندگان را به خود جلب کرده بود. کارشناسان این مجموعه ضمن ارائه مشاوره‌های تخصصی، راهکارهایی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و افزایش بهره‌وری پروژه‌های تولید برق ارائه کردند و به پرسش‌های فعالان این حوزه پاسخ دادند.

شرکت مانا انرژی نیز با معرفی فناوری‌ها و خدمات خود در زمینه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و ارائه راهکارهای نوین برای تولید برق پاک، یکی دیگر از غرفه‌های پربازدید نمایشگاه بود. این مجموعه با نمایش آخرین دستاوردهای خود، نقش فناوری و دانش فنی داخلی را در توسعه صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر به نمایش گذاشت.

در ادامه، شرکت‌های فرهان انرژی ماندگار، شیدسان، کاوه، برقتو و سافا نیز بخشی از ظرفیت‌های فنی و اجرایی خود را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار دادند. معرفی تجهیزات تخصصی، خدمات مهندسی، راهکارهای طراحی و اجرای نیروگاه‌های خورشیدی و ارائه مشاوره به سرمایه‌گذاران، از مهم‌ترین فعالیت‌های این شرکت‌ها در طول نمایشگاه بود. حضور این مجموعه‌ها نشان داد که طی سال‌های اخیر ظرفیت قابل توجهی در بخش خصوصی کشور برای توسعه فناوری‌های مرتبط با انرژی‌های پاک شکل گرفته و بسیاری از نیازهای این صنعت با تکیه بر توان داخلی قابل تأمین است.

فضای نمایشگاه به معرفی محصولات محدود نبود، بستری برای شکل‌گیری ارتباطات جدید میان شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران، دانشگاهیان و مدیران اجرایی نیز به شمار می‌رفت.

بسیاری از مذاکرات اولیه برای همکاری‌های آینده، انتقال دانش فنی و اجرای پروژه‌های مشترک در همین فضای نمایشگاهی انجام شد؛ موضوعی که نقش نمایشگاه‌های تخصصی را در توسعه بازار انرژی‌های تجدیدپذیر بیش از پیش نمایان می‌کند.

دومین روز دهمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر، تصویری روشن از مسیر آینده صنعت برق کشور ارائه کرد؛ مسیری که در آن توسعه انرژی‌های پاک، هوشمندسازی شبکه، استفاده از فناوری‌های نوین، افزایش مشارکت بخش خصوصی و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، اجزای جدایی‌ناپذیر یک راهبرد ملی به شمار می‌روند.

مباحث مطرح‌شده در نشست‌های تخصصی نشان داد که عبور از چالش ناترازی برق تنها با افزایش ظرفیت تولید امکان‌پذیر نیست و توسعه زیرساخت‌های شبکه، اصلاح سیاست‌های حمایتی، تسهیل سرمایه‌گذاری و گسترش فناوری‌های نوین نیز باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد. در کنار این نشست‌ها، حضور گسترده شرکت‌های فعال در نمایشگاه نیز نشان‌دهنده ظرفیت بالای صنعت داخلی برای پاسخگویی به نیازهای کشور و حرکت به سوی توسعه پایدار بود.

در مجموع، روز دوم این رویداد را می‌توان فرصتی برای هم‌اندیشی، انتقال تجربه و ایجاد تعامل میان سیاست‌گذاران، دانشگاهیان، فعالان اقتصادی و شرکت‌های فناور دانست؛ تعاملی که در صورت استمرار، می‌تواند نقش مهمی در شتاب‌بخشیدن به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و افزایش سهم این منابع در سبد انرژی کشور ایفا کند.