توسط : پرتو مدیا | دهمین کنفرانس و نمایشگاه بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر در شرایطی برگزار شد که صنعت برق کشور بیش از هر زمان دیگری با چالش ناترازی تولید و مصرف انرژی، افزایش تقاضای برق، محدودیت منابع سوختهای فسیلی و ضرورت کاهش آلایندههای زیستمحیطی روبهرو است. به همین دلیل، محور اصلی نشستهای روز نخست این رویداد، بررسی راهکارهای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، ظرفیتهای سرمایهگذاری، سیاستهای حمایتی و تجربههای اجرایی در این حوزه بود. از ساعات ابتدایی صبح، مدیران ارشد صنعت برق، مسئولان دولتی، نمایندگان مجلس، فعالان بخش خصوصی، سرمایهگذاران، دانشگاهیان و متخصصان صنعت انرژی در سالنهای تخصصی حضور یافتند و درباره مهمترین مسائل این صنعت به بحث و تبادل نظر پرداختند. برنامه روز نخست به گونهای طراحی شده بود که از سیاستگذاریهای کلان آغاز شود و به موضوعات تخصصیتر مانند فناوری، سرمایهگذاری، تأمین مالی و چالشهای اجرایی نیروگاههای تجدیدپذیر برسد.
آغاز کنفرانس؛ ترسیم چشمانداز آینده صنعت انرژی کشور
نخستین بخش برنامه به ترسیم وضعیت فعلی صنعت انرژی کشور و بررسی جایگاه انرژیهای تجدیدپذیر در آینده اختصاص داشت. سخنرانان این بخش با اشاره به روند رو به رشد مصرف برق در کشور، تأکید کردند که مدل سنتی تولید انرژی دیگر پاسخگوی نیازهای سالهای آینده نخواهد بود. افزایش جمعیت، توسعه صنایع، گسترش شهرنشینی و رشد فناوری، همگی باعث افزایش مصرف برق شدهاند و در مقابل، محدودیت منابع سوختهای فسیلی و هزینههای تولید برق نیز هر سال بیشتر احساس میشود.
در این نشست بارها به واژه «امنیت انرژی» اشاره شد. سخنرانان معتقد بودند امنیت انرژی به معنای تولید برق بیشتر، پایدار، قابل اطمینان و اقتصادی است. از همین رو توسعه نیروگاههای خورشیدی، بادی، زمینگرمایی و سایر منابع تجدیدپذیر به عنوان یکی از ارکان اصلی تأمین امنیت انرژی کشور معرفی شد. همچنین بیان شد که بسیاری از کشورهای توسعهیافته طی سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای در این حوزه انجام دادهاند و نتایج آن را در کاهش هزینههای تولید برق، کاهش آلایندهها و افزایش استقلال انرژی مشاهده کردهاند.
موضوع دیگری که در این بخش مورد توجه قرار گرفت، تغییر نگاه به انرژیهای تجدیدپذیر بود. اگر در گذشته این حوزه بیشتر از منظر محیطزیست بررسی میشد، امروز توسعه انرژیهای پاک به یک موضوع اقتصادی تبدیل شده است. کاهش هزینه فناوریهای خورشیدی، افزایش راندمان تجهیزات و ایجاد فرصتهای جدید سرمایهگذاری باعث شده است که بسیاری از کشورها این بخش را یکی از موتورهای رشد اقتصادی خود بدانند.
برگزارکنندگان اهداف اصلی کنفرانس را تشریح کردند. ایجاد ارتباط میان سیاستگذاران، شرکتهای خصوصی، سرمایهگذاران، مراکز علمی و تولیدکنندگان تجهیزات از جمله مهمترین اهداف این رویداد عنوان شد. همچنین بر این نکته تأکید شد که توسعه انرژیهای تجدیدپذیر تنها با همکاری همه بازیگران این صنعت امکانپذیر خواهد بود و برگزاری چنین رویدادهایی میتواند زمینهساز شکلگیری همکاریهای جدید و انتقال تجربیات میان فعالان این حوزه باشد.
نقش دولت و بخش خصوصی در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر
یکی از مهمترین موضوعات روز نخست، بررسی نقش دولت و بخش خصوصی در توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر بود. در این نشست، سخنرانان بر این نکته اتفاق نظر داشتند که توسعه گسترده نیروگاههای خورشیدی و بادی بدون حضور فعال سرمایهگذاران خصوصی امکانپذیر نیست. دولت میتواند با تدوین قوانین شفاف، ایجاد مشوقهای اقتصادی، تضمین خرید برق و کاهش موانع اداری، مسیر سرمایهگذاری را هموار کند؛ اما اجرای بخش عمده پروژهها نیازمند مشارکت شرکتهای خصوصی و سرمایهگذاران است.
تجربه برخی شرکتهای فعال در زمینه احداث نیروگاههای خورشیدی نیز ارائه شد. مدیران این شرکتها ضمن تشریح روند اجرای پروژههای خود، به مشکلاتی مانند طولانی بودن فرآیندهای اخذ مجوز، تغییرات مقررات، دشواری تأمین تجهیزات و نوسانات اقتصادی اشاره کردند. به اعتقاد آنان، هرچند ظرفیت بالایی برای توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر در کشور وجود دارد، اما تحقق این ظرفیت مستلزم ایجاد ثبات در سیاستهای حمایتی و کاهش ریسک سرمایهگذاری است.
از دیگر مباحث مطرحشده، اهمیت ایجاد فضای رقابتی برای حضور بخش خصوصی بود. سخنرانان تأکید کردند که رقابت سالم میان شرکتهای فعال در این صنعت میتواند به ارتقای کیفیت تجهیزات، افزایش بهرهوری نیروگاهها و کاهش هزینههای تولید برق منجر شود. همچنین مشارکت بخش خصوصی در بخش تأمین سرمایه، انتقال دانش فنی، توسعه فناوریهای بومی، آموزش نیروی انسانی متخصص و ایجاد اشتغال پایدار نیز از مهمترین دستاوردهای آن خواهد بود.
در جمعبندی این نشست، بر این موضوع تأکید شد که آینده صنعت انرژیهای تجدیدپذیر ایران در گرو همکاری نزدیک دولت، بخش خصوصی، نظام بانکی، دانشگاهها و نهادهای قانونگذار است. هر یک از این بخشها نقش مکمل یکدیگر را ایفا میکنند و نبود هماهنگی میان آنها میتواند روند توسعه پروژههای تجدیدپذیر را با چالشهای جدی مواجه کند. این موضوع یکی از محورهای مشترک اغلب سخنرانیهای روز نخست بود و بارها از سوی شرکتکنندگان مورد تأکید قرار گرفت.
تأمین مالی؛ مهمترین پیشنیاز توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر
یکی از تخصصیترین نشستهای روز نخست به موضوع تأمین مالی پروژههای انرژیهای تجدیدپذیر اختصاص داشت؛ موضوعی که بسیاری از کارشناسان آن را مهمترین مانع توسعه این صنعت در کشور میدانند. در این نشست، سخنرانان با اشاره به اینکه احداث نیروگاههای خورشیدی و بادی نیازمند سرمایهگذاری اولیه قابل توجهی است، بیان کردند که بدون طراحی سازوکارهای مالی مناسب، حتی وجود ظرفیتهای طبیعی و فناوریهای پیشرفته نیز نمیتواند به توسعه سریع این صنعت منجر شود. از همین رو، نقش بانکها، صندوقهای توسعهای، بازار سرمایه و سرمایهگذاران خصوصی بهعنوان ارکان اصلی تأمین مالی پروژهها مورد بررسی قرار گرفت.
در این بخش تأکید شد که مدلهای سنتی تأمین مالی دیگر پاسخگوی نیاز پروژههای بزرگ انرژی نیستند و لازم است از ابزارهای متنوعتری برای جذب سرمایه استفاده شود. انتشار اوراق مالی، ایجاد صندوقهای پروژه، جذب سرمایه از طریق بازار سرمایه و استفاده از ظرفیت سرمایهگذاران خرد، از جمله راهکارهایی بود که توسط کارشناسان مطرح شد. به اعتقاد آنان، هرچه روشهای تأمین مالی متنوعتر باشد، امکان اجرای پروژههای بیشتر نیز فراهم خواهد شد.
بخش دیگری از این نشست به بررسی ریسکهای سرمایهگذاری اختصاص داشت. سخنرانان معتقد بودند سرمایهگذار زمانی وارد یک پروژه میشود که از ثبات قوانین، امکان بازگشت سرمایه و امنیت اقتصادی اطمینان داشته باشد. به همین دلیل، علاوه بر حمایتهای مالی، ایجاد ثبات در مقررات و شفافیت در فرآیندهای اجرایی نیز از مهمترین عوامل جذب سرمایه محسوب میشود.
در پایان این نشست، جمعبندی ارائهشده نشان میداد که توسعه انرژیهای تجدیدپذیر به یک نظام اقتصادی کارآمد وابسته است؛ نظامی که بتواند سرمایههای بخش خصوصی و عمومی را به سمت پروژههای تولید برق پاک هدایت کند و زمینه اجرای طرحهای بزرگ را فراهم آورد.
تجربههای جهانی؛ الگویی برای توسعه صنعت تجدیدپذیر در ایران
یکی دیگر از نشستهای تخصصی روز نخست به بررسی روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در کشورهای مختلف اختصاص داشت. در این ارائه، وضعیت فعلی بازار جهانی انرژیهای پاک، میزان سرمایهگذاری کشورهای پیشرو و سهم نیروگاههای خورشیدی و بادی در تولید برق جهان مورد بررسی قرار گرفت. کارشناسان با ارائه آمارهای بینالمللی نشان دادند که طی سالهای اخیر، ظرفیت نصب نیروگاههای خورشیدی با سرعت قابل توجهی افزایش یافته و بسیاری از کشورها بخش عمدهای از نیاز برق خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین میکنند.
در این نشست، کشورهای موفق در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر به عنوان نمونه معرفی شدند و مهمترین عوامل موفقیت آنها مورد تحلیل قرار گرفت. حمایتهای قانونی، ارائه مشوقهای اقتصادی، توسعه فناوری، سرمایهگذاری مستمر در تحقیق و توسعه و ایجاد بستر مناسب برای حضور بخش خصوصی از جمله عواملی بود که در اغلب این کشورها نقش تعیینکنندهای در توسعه این صنعت داشته است.
یکی از نکات قابل توجه این بخش، تأکید بر بومیسازی تجربههای جهانی بود. سخنرانان معتقد بودند که اگرچه ایران میتواند از تجربیات سایر کشورها بهره بگیرد، اما برنامههای توسعه باید متناسب با شرایط اقلیمی، اقتصادی و ساختار صنعت برق کشور طراحی شوند. بنابراین، استفاده از الگوهای موفق جهانی باید همراه با شناخت دقیق ظرفیتها و محدودیتهای داخلی باشد.
در پایان، این جمعبندی ارائه شد که ایران از نظر منابع خورشیدی و بادی ظرفیت بسیار مناسبی دارد و در صورت ایجاد زیرساختهای مناسب، میتواند سهم قابل توجهی از برق مورد نیاز خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کند.
بررسی چالشهای فنی و فناوریهای نوین نیروگاههای خورشیدی
در ادامه برنامه، چندین ارائه تخصصی به مباحث فنی نیروگاههای خورشیدی اختصاص یافت. در این نشستها، کارشناسان به بررسی فناوریهای جدید مورد استفاده در طراحی و بهرهبرداری نیروگاهها پرداختند و درباره عواملی که میتواند راندمان تولید برق را افزایش دهد، توضیحاتی ارائه کردند. یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده، استفاده از سامانههای ردیاب خورشیدی بود که امکان حرکت پنلها متناسب با مسیر تابش خورشید را فراهم کرده و باعث افزایش تولید انرژی میشود.
علاوه بر معرفی فناوریهای جدید، موضوع کیفیت تجهیزات نیز مورد توجه قرار گرفت. سخنرانان تأکید کردند که استفاده از تجهیزات استاندارد و باکیفیت، علاوه بر افزایش بهرهوری نیروگاه، هزینههای تعمیر و نگهداری را نیز در بلندمدت کاهش میدهد. همچنین خدمات پس از فروش، آموزش نیروهای بهرهبردار و نگهداری صحیح تجهیزات از عوامل مهم در افزایش عمر مفید نیروگاهها معرفی شد.
بخش دیگری از این نشست به تجربیات شرکتهای مجری پروژههای بزرگ اختصاص داشت. مدیران پروژهها با بیان تجربیات اجرایی خود، درباره چالشهایی مانند انتخاب تجهیزات، شرایط اقلیمی، نگهداری نیروگاهها و مدیریت هزینهها صحبت کردند و راهکارهایی برای افزایش بهرهوری نیروگاههای خورشیدی ارائه دادند.
در پایان این بخش، بر این نکته تأکید شد که توسعه کمی نیروگاهها باید همزمان با ارتقای کیفیت تجهیزات و استفاده از فناوریهای روز دنیا انجام شود؛ زیرا تنها در این صورت میتوان به تولید پایدار و اقتصادی برق از منابع تجدیدپذیر دست یافت.
حضور شرکتها و غرفهداران فعال صنعت انرژیهای تجدیدپذیر
در حاشیه برگزاری دهمین کنفرانس، نمایشگاهی تخصصی نیز برگزار شد که شرکتهای فعال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، تجهیزات نیروگاهی، خدمات مهندسی، سرمایهگذاری، مشاوره، تولید پنلهای خورشیدی، اینورترها، سامانههای ذخیرهسازی انرژی و سایر فناوریهای مرتبط، آخرین محصولات و توانمندیهای خود را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار دادند.
در این نمایشگاه، دهها شرکت داخلی و بینالمللی بهعنوان غرفهدار حضور داشتند و فرصت مناسبی برای معرفی محصولات، ارائه خدمات، ایجاد ارتباط با سرمایهگذاران، تبادل تجربیات و توسعه همکاریهای تجاری فراهم شد. حضور این شرکتها در کنار نشستهای تخصصی کنفرانس، فضایی ایجاد کرده بود تا شرکتکنندگان علاوه بر آشنایی با مباحث علمی و سیاستگذاری، از نزدیک با فناوریها، تجهیزات و راهکارهای اجرایی صنعت انرژیهای تجدیدپذیر نیز آشنا شوند.
غرفهداران حاضر در این نمایشگاه طیف گستردهای از فعالان صنعت را شامل میشدند؛ از تولیدکنندگان پنلهای خورشیدی و تجهیزات نیروگاهی گرفته تا شرکتهای مشاور، پیمانکاران، ارائهدهندگان راهکارهای هوشمندسازی، خدمات مهندسی، سامانههای ردیاب خورشیدی ، تجهیزات الکتریکی و شرکتهای سرمایهگذاری. از جمله شرکتهای حاضر در این نمایشگاه میتوان به شرکت برقتو، گروه صنعتی سافا، صناب، بانک تجارت و شرکت مانا انرژی اشاره کرد که هر یک بخشی از آخرین محصولات، خدمات و توانمندیهای خود را در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، تأمین تجهیزات و راهکارهای نوین صنعت برق به بازدیدکنندگان معرفی کردند. این تنوع، نمایشگاه را به یکی از بخشهای مهم و پربازدید رویداد تبدیل کرده بود و زمینه گفتوگو، شبکهسازی و شکلگیری همکاریهای جدید میان فعالان صنعت را فراهم ساخت.
